Máy phá rung tự động

Bài giới thiệu

Bài mới được cập nhật

• MỚI CẬP NHẬT - 7/02/2010 ... So sánh các thiết bị điều trị nhịp tim đang lưu hành tại VN.
• 5/02/2010 - Máy ICD với thời gian hoạt động 11 năm! Hãy tìm hiểu thêm về thông tin này do một BS tim mạch tại TP HCM đưa ra.
• 4/01/2010 - Rung nhĩ và đột quỵ. Nhờ theo dõi nhịp tim 24/24, các máy điều trị nhịp tim có thể phát hiện sớm là bạn có rung nhĩ. Khi có rung nhĩ bạn cần phải uống thuốc để tránh các cục đông bị tạo trong tim có thể đưa đến đột quỵ.
• 24/12/2009 - ICD và loạn nhịp nhĩ. Các khuyến cáo mới nhất của các hội tim mạch quốc tế là cần điều trị các cơn loạn nhịp nhĩ như rung nhĩ và cuồng động nhĩ.
• 10/09/2009 - Kinh nghiệm điều trị một BN với HC QTkD. Giới thiệu một trường hợp rất phức tạp.
• 10/09/2009 - Đột tử trước và sau ICD. Bạn nên làm gì để phòng đột tử trước và sau khi người thân được cấy máy phá rung?
• 15/01/2009 - Chọn lựa máy phá rung: 1buồng hoặc 2 buồng ?
• 15/01/2009 - Tạo nhịp và loạn nhịp nhanh
• 7/11/2008 - Sốc lầm : xác suất sốc lầm do một cơn loạn nhịp trên thất (ở nhĩ hay nút nhĩ-thất) khoảng 25-50% với máy ICD 1 buồng. Sốc lầm, ngoài gây đau cho bệnh nhân, còn ảnh hưởng sức khỏe tâm thần. Nếu có phương tiện, hãy cấy máy 2 buồng! Biotronik có hai loại máy 2 buông: Lexos A+ và Lexos DR.
• 11/2008 - Nguy cơ suy tim với máy phá rung 2 buồng. 
• 6/11/2008 - Thời gian hoạt động máy phá rung. Muốn so sánh thời gian hoạt động máy phá rung, cần phải hiểu chức năng nao là quan trọng và ảh hưởng thời gian hoạt động.
• 21/07/2008 - Nguyễn Thị Duyên - Chất lượng sống và tâm lý ở bệnh nhân được cấy máy phá rung. Tóm tắt bài Am J Crit Care. 2006;15(4):389-398. Trích tư trang web của Hội Tim Mạch Học VN:
  http://www.vnha.org.vn/news_detail.asp?news_id=162 .

• 2/06/2008 - Video "Tia lửa đời sống" (Spark of life), bằng tiếng Anh, nói về 
• một gia đình có con lớn đột tử và cứu sống bị hội chứng QT kéo dài
• bệnh nhân rung nhĩ được điều trị bằng đốt cơ tim
• lịch sử máy tạo nhịp từ thập niên 50
• bệnh Chagas ở Nam Mỹ
• 2/5/2008 - Ca cấy máy ICD Belos đầu tiên xảy ra năm 2006, ngày sau hội nghị khai mạc BV Tim Tâm Đức. Bà BN này nhờ sống gần BV nên đã được cứu sống kịp thời ba lận. Lần đầu bị nhồi máu cơ tim với rung thất. Thường sau một cơn nhồi máu cơ tim, có một số cơ bị hoại tử do thiếu máu. Các vùng này có thể trở thành các ổ loạn nhịp sau này, và tạo nên những vòng vào lại đưa đến những cơn nhịp nhanh thất hoặc rung thất. Nếu cơn loạn nhịp kéo dài, vì tim không còn co bóp để máu lưu hành, bạn sẽ ngất rồi đột tử. Nếu chỉ là các ổ loạn nhịp ở thất phải, thì BS có thể dùng sóng RF đốt các ở loạn nhịp. Còn nếu nhiều và ở thất trái, mà bạn bị rung thất thì cần cấy ICD. Nếu bạn có người thân đã từng ngất mà phải đưa đi BV cấp cứu thì nên tập hồi sức tim phổi (cardio-pulmonary resuscitation, CPR) để giúp người ngất trong thời gian chờ cấp cứu hay trong thời gian chở đi cấp cứu. CPR sẽ giúp máu lưu chuyển, tránh tổn thương não.
• 4/2/2008 – Những điều cần chú ý khi chọn máy ICD: khi so sánh thời gian hoạt động cần so sánh máy với 4 sốc/năm (sốc được phát hay dùng để tái tạo bình tụ điện hầu khi cần có thể phát sốc trong thời gian ngắn nhất), ghi lại 2 kênh điện tim với khoảng 30 giây tiền sử (giúp BS chẩn đoán, tránh các sốc phát lầm sẽ tạo đau đớn), với tạo nhịp 15% (khoảng 4 giờ trong ngày, nếu không cần thì sẽ giúp kéo dài thời gian hoạt động)
• 12/2/2007 - Guideline về máy phá rung – bài tiếng Anh
• 12/2/2007 – Điều trị bệnh nhân với hội chứng Brugada
• 26/4/2007 – Bệnh cơ tim phì đại tắc nghẽn
• 06/5/2007 - Chỉ định ICD - Biotronik - bài tiếng Anh
• 08/5/2007 -  Hội chứng Brugada, hội chứng QT kéo dài, bệnh cơ tim phì đại ... những bệnh di truyền có thể đưa đến đột tử.
• 08/5/2007 - Mã số NASPE/BPEG cho máy phá rung.
• 17/5/2007 - Reiffell JA, Dizon J. The implantable cardioverter- defibrillator: patient perspective. Circulation 2002; 105: 1022-1024. 
  
  Bệnh nhân đã được cấy máy ICD phải cẩn thận khi làm xét nghiệm với máy Cộng Hưởng Từ (MRI) (xem bài kế). Khi qua cổng an ninh phi trường mà nhân viên an ninh khám lại, thì yêu cầu đừng có dùng máy tay rà chổ cấy máy và tim, mà khám tay các nơi đó. Bệnh nhân cần tiếp tục điều trị bằng thuốc nhưng có thể bớt liều. Một vấn đề quan trọng là lái xe. Nếu không có ngất (trước hay khi bị đánh sốc) trong vòng 6-12 tháng thì có thể lái xe trở lại.
• 17/5/2007 - Gimbel JR, Kanal E, Schwartz KM, Wilkoff BL. Outcome of Magnetic Resonance Imaging (MRI) in selected patients with implantable cardioverter defibrillators (ICDs). PACE 2005; 28: 270-273.
  Trước khi khám nghiệm với máy MRI bệnh nhân với máy ICD, cần phải khóa lại (OFF) các chức năng phát hiện nhịp nhanh, và nếu có thể hạ thấp biên độ xung tạo nhịp. Lý do là từ trường máy MRI có thể làm máy ICD phát hiện lầm các cơn nhanh thất. Nếu là máy 2 buồng, thì nên lập trình chương trình một buồng cố định (A00 hay V00) để tránh các tạo tác của MRI đưa đến nhận lầm là nhịp cao ở nhĩ. Nhịp này được máy dẫn truyền xuống thất. Vì vậy cần phải có máy lập chương trình của công ty ICD để điều chỉnh ICD trước và sau khi làm MRI. Để cho an toàn, nên có máy phá rung ngoài da sẵn trong phòng MRI trong trường hợp bị rung thất mà ICD thì lại OFF.
• 12/8/2007 - Đời sống vợ chồng sau khi cấy máy tạo nhịp hay máy phá rung.

Máy phá rung tự động ở thị trường Việt Nam 

Bộ máy Lexos (Lexos ICD family)

Trở lại Mục Lục

Bộ máy Lexos gồm có 3 máy: Lexos VR, Lexos A+, Lexos DR. Các máy Lexos có hình dạng “sinh lý” , hình trái xoan (giống máy tạo nhịp) với bề dầy 11,8 mm, thích hợp cho cấy dưới cơ ngực. Kích thước các máy là 67x 55x 11,8 mm, 31 cc với trọng lượng 78 g. Với độ dầy 11,8 mm, các máy Lexos thuộc loại mỏng nhất và nhỏ nhất trong thế hệ 2004.

Máy Lexos VR có đầy đủ các chức năng để điều trị các cơn loạn nhịp ở thất. Với hình trái xoan, máy Lexos thích hợp cấy dưới cơ ngực với bề ngang 67 mm, nhờ có nhiều cơ để chịu sức nặng của máy

Máy Lexos DR, có chức năng phân biệt nhịp nhanh thất và nhịp nhanh trên thất SMART Detection đạt được độ nhạy (sensitivity) >99,9%, bảo đảm các cơn nhanh thất và rung thất có thể đưa đến tử vong đều được phát hiện và điều trị. Độ đặc hiệu (specificity) của SMART Detection là 94,3%, và như vậy tỷ lệ dự đoán đúng (positive predictive value) trung bình >97%. Với độ đặc hiệu cao nhất trong các máy phá rung, máy Lexos DR sẽ tránh được hầu hết các cuộc điều trị lầm lẫn (có thể đưa đến rung thất) khi nhịp nhanh ở thất là hậu quả của những cơn loạn nhịp ở nhĩ.

Máy Lexos A+ là loại máy phá rung với nhận cảm ở hai buồng tim mà chỉ cần một dây điện cực. Đây là máy phá rung đặc biệt của công ty Biotronik. Vì chỉ cần một dây điện cực, thay vì 2 dây điện cực như với máy Lexos DR, thời gian cấy máy được rút ngắn (quan trọng trong trường hợp bệnh nhân với sức khỏe yếu) và tránh  các sự cố do dây nhĩ có thể gây ra (cần phẩu thuật trở lại khi dây nhĩ bị sút). Máy Lexos A+, với phương cách tạo nhịp VDDR, có đầy đủ các chức năng phá rung và trị nhịp nhanh thất của máy Lexos DR kể cả SMART Detection để tránh điều trị lầm các cơn loạn nhịp trên thất có thể đưa đên rung thất.

Các máy Lexos có thời gian hoạt động như sau: DR: 4,83 năm; A+: 6,73 năm; VR: 6,78 năm. Sự khác biệt là do tạo nhịp 2 buồng (DR) và 1 buồng (A+ và VR) ở mức 2,8V, 0,5ms, 60 ckp. Nếu người bệnh không cần tạo nhịp, thì thời gian hoạt động máy DR chỉ thua máy VR đôi chút! Ngoài ra máy sẽ có 4 phát sốc mỗi năm. Nếu máy không phát sốc, thì sẽ dùng năng lượng đó để nạp bình tụ điện hầu bảo quản bộ phận này ở mức hữu hiệu tối đa, tránh trường hợp phát sốc đầu tiên tốn nhiều thời gian và không đủ năng lượng do bình tụ điện có những chổ rĩ.

Máy dùng một pin 6.38V. Nhờ điện thế cao, máy có thể phát sốc mau lẹ sau khi phát hiện cơn loạn nhịp.

Máy phá rung 2 buồng  Lumax 300 DR-T

Máy có kích thước 66x55x12 mm, 34,6 CC, 81 g. Lumax 300 DR-T là máy thế hệ 2007, với kích thước gần bằng các máy Lexos. So sánh với dòng Lexos, thì dòng Lumax dùng loại pin Lithium SVO và có nhiều chức năng điều trị mới. Máy có thể ghi lại 32 phút điện tim từ 3 kênh (nhĩ, thất, điện cực sốc ... giống điện tâm đồ ngoài da giúp BS chẩn đoán dễ dàng) với 30 giây tiền sử. Máy sẽ tự động tái tạo bình tụ điện 4 lần/năm để bảo đảm có thể can thiệp bằng sốc trong thời gian ngắn nhất. Máy có chức năng SMART Detection để phân biệt nguồn gốc cơn loạn nhịp được phát hiện ở thất hầu tránh điều trị lầm. Máy có chức năng IRSplus để dùng nhịp thất nội tại tối đa, hầu giảm xác suất suy tim khi mức tạo nhịp ở thất cao. Máy có chức năng ATP One Shot(xem đoạn dưới đây) dùng các đợt xung phá cơn nhịp nhanh thất trên 188 ckp không gây đau đớn cho bệnh nhân. Ngoài ra, nếu bệnh nhân có nhu cầu, chúng tôi có thể cung cấp dịch vụ Home Monitoring với máy Lumax 300 DR-T. 

Với dịch vụ Home Monitoring, máy được cung cấp với một điện thoại di đông Cardio Messenger dùng để chuyển các thông báo về tình trạng máy mỗi đêm, và những khi máy phát hiện một cơn loạn nhịp, dù có được điều trị hay không. Trung tâm theo dõi Biotronik ở CHLB Đức sẽ chuyển các số liệu và báo động khi cần đến bộ phận kỹ thuật của công ty. Kỹ thuật viên của công ty sẽ liên lạc với bác sĩ khi cân. Cardio Messenger dùng chức năng SMS của hệ thống điện thoại GSM, nên có thể dùng tại hầu hết các nước trên thế giới!

Để tiết kiệm pin và giúp BS kiêm tra điện cực sốc mỗi lần tái khám, BS có thể đo trở kháng sốc mà không cần đánh sốc bệnh nhân. Chức năng này cũng có trong Home Monitoring, nên tình trạng điện cực cốc có thể được theo dõi hàng ngày!

Máy phá rung 10 năm - Lumax 340 VR-T XL

 Máy phá rung với điều trị suy tim: Lumax 300 HF-T

Ngoài ra còn có máy Lumax 340 HF-T có năng xuất 40 Joules, cao nhất trong các máy phá rung. Tuy nhiên, người Việt với thân hình nhỏ, thường có ngưỡng dưới 10 Joules, không cần các máy 40 Joules!

Chức năng chẩn đoán

Bạn bị một phát sốc rất đau đớn vì bạn còn tỉnh. Bạn chạy xe lại Bác Sĩ để khám. Bác sĩ lấy máy chương trình ra kiểm tra máy. Bác sĩ lắc đầu và nói với bạn: " Tại muốn tiết kiệm pin, nên tôi lập trình máy của bác không có ghi lại điện tim từ điện cực sốc, nên không biết bác bị nhịp nhanh thất hay là bị nhịp nhanh trên thất (thường ở vùng nút nhĩ-thất, không có nguy cơ đột tử). Vậy để tôi lập trình máy lại để ghi tiền sử (đoạn điện tim trước cơn loạn nhịp) và điện tim từ điện cực sốc. Lần sau sẽ biết rỏ và lúc đó có thể quyết định có cần thay đổi điều trị hay không". Đây là trường hợp Bác sĩ muốn thật sự giúp bạn tránh các cú sốc không cần thiết. Bạn nghỉ sao, giữa kéo dài thời gian hoạt động máy và bị thêm một sốc có thể không cần thiết? Các máy công ty Biotronik đều được thiết kế với đầy đủ chức năng chẩn đoán. Bạn bị một sốc, thì bác sĩ sẽ có điện tim 2 kênh (kênh thất và kênh điện cực sốc giống điện tâm đồ ngoài da, dễ chẩn đoán loại loạn nhịp) với tiền sử dài từ 10 đến 50 giây (bạn bị rung nhĩ một thời gian rồi vì vậy mà bị rung thất ... trong trường hợp này điều trị rung nhĩ có thể tránh rung thất) để chẩn đoán xem sốc có cần thiết (vi nhịp nhanh thất co thể đưa đến đột tử) và cần điều trị như thế nào. Các máy một số công ty khác có thời gian hoạt động lâu dài nhờ tắt các chức năng chẩn đoán này: tiền sử, điện tim từ điện cực sốc. 

Một yếu tố khác ảnh hưởng đến thời gian hoạt động là thời gian giữa các lần tại tạo bình tụ điện. Bình tụ điện được dùng để biến đổi từ điện thế 3 Volt lên 750 Volt khi đánh sốc. Bình tụ điện lâu ngày không dùng, khi cần sẽ mất thì giờ sạc. Hiện tượng này tương tự cái flash trong máy chụp hình. Sau 3 tháng không dùng, lấy ra dùng, flash đầu tiên khá lâu. Nếu ngày hôm sau chụp thêm, thì flash đầu tiên sẽ nhanh. Các máy Biotronik có thời gian tái tạo bình tụ điện là 3 tháng. Nếu trong thời gian này máy có phát sốc tối đa, thì sẽ bắt đầu thời gian nầy lại. Nhờ vậy phát sốc đầu tiên bất cứ lúc nào cũng rất nhanh. Các công ty khác để cho Bác sĩ chọn từ 1 đến 6 tháng. Với 6 tháng, phát sốc đầu tiên sẽ chậm một vài giây nên tim sẽ suy nhược thêm. Vì vậy có thể cần đến sốc 2, 3. Như vậy không có tiết kiệm pin gì cả. Ngoài ra vì trong thời gian chưa phát sốc thành công, tim bạn không có bơm máu lên não ... với hậu quả rất tai hại!

Vì vậy khi so sánh thời gian hoạt động, bạn nên so sánh

1. Với tiền sử điện tim được ghi lại cho mỗi cơn loạn nhịp được điều trị
2. Với 2 kênh điện tim được ghi lại
3. Với 4 sốc/ năm (năng lượng dùng để tái tạo bình tụ điện)
4. với 15% tạo nhịp (tạo nhịp mỗi ngày 3,6 giờ, không cần thì sẽ tăng thời gian hoạt động)

Thời gian hoạt động với 4 điều kiện trên thường được các công ty tính. Tuy nhiên người bán nhiều khi chỉ bàn về thời gian hoạt động không có 4 hoạt động ghi trên. 

Dây điện cực 

Trở lại Mục Lục

Corox OTW steroid bipolar để tạo nhịp ở phía ngoài thất trái.

• Hình xoắn đầu dây dùng để “chèn” dây vào một tĩnh mạch vành, để tránh tình trạng dây bị bật ra. Xem Hình 8.
• Đầu dây có tẩm chất steroid và có lớp phủ fractal Irridium để hạ thấp ngưỡng, tránh vấn đề kích thích cơ hoành. Ngưỡng trung bình là 1V.
• Với van hai chiều ở đầu, có thể luồn guiding catheter từ đầu Corox được – front loading. Như vậy không cần phải đặt Corox trên guiding catheter trước khi đưa guiding catheter vào tĩnh mạch.
• Với dây Corox, bác sĩ có thể dùng guiding catheter để đưa dây Corox tới tĩnh mạch vành đã chọn, hoặc có thể dùng cái stylet (loại dây sắt tương đối cứng, luồn trong dây Corox) để đưa đến nơi. Với stylet, bác sĩ có thể đẩy mạnh hơn để qua một chướng ngại.

Dây Corox OTW BP co hai điện cực để bác sĩ có thể thay đổi dùng kích thích lưỡng cực (giữa hai điện cực) hoặc đơn cực (điện cực đầu và vỏ máy), tùy cực tính nào dùng ít điện nhất.

Các máy VR, DR và HF đều dùng dây điện cực thất Kentrox SL steroid với bốn điện cực: hai sốc, và đầu và nhẫn để nhận cảm ở mỏm thất. Nhờ lớp phủ fractal Irridium và thuốc steroid, dây điện cực sẽ có nhận cảm tốt với ngưỡng tạo nhịp thấp ngay sau khi cấy và trong thời gian lâu dài.

Các dây Kentrox rất bền.

Tỷ lệ tồn tại theo thời gian dây Kentrox SL.
Trích từ trong báo cáo công ty Biotronik.

Tỷ lệ tồn tại theo thời gian dây điện cực sốc công ty A.
Trích từ trong báo cáo công ty sản xuất.

Tỷ lệ tồn tại theo thời gian dây điện cực sốc công ty B.
Trích từ trong báo cáo công ty sản xuất.

Dây Linox là thế hệ mới với đường kính nhỏ (8 French), rất mềm dẻo, và với cấu trúc Protek làm giảm xơ hóa, (giúp tăng công hiệu sốc). Dây Linox có nhẫn steroid để giảm viêm trong thời ky đầu sau khi cấy máy và chất phủ Irridium fractal để có nhận cảm tốt lâu dài.

Máy Lexos A+ dùng dây Kentrox A+ với năm điện cực: một sốc, đầu và nhẫn ở thất, hai nhẫn ở nhĩ.

3 loại dây điện cực sốc ở trên, Kentrox SL, Linox SD/TD, Kentrox A+, hiện được bán ở Việt Nam.

Ngoài ra loại máy DR dùng dây điện cực tạo nhịp Setrox S với đường kính nhỏ (7 French) và với đầu vít ở nhĩ. Đây là loại dây vừa có thuốc steroid để hạ ngưỡng trong thời gian đầu và lớp phủ sinh lý Irridium theo dạng fractal để có nhận cảm tốt và ngưỡng tạo nhịp thấp lâu dài.

Các đời máy phá rung

Trở lại Mục Lục

Dưới đây là lịch trình ra thị trường các máy ICD kể từ năm 2000

• 2000: Medtronic Gem III DR (11/00), Gem III VR (12/00)
• 2001: Biotronik Belos VR (7/01), StJude Atlas (12/01)
• 2002: Medtronic Marquis DR (3/02) ; StJude Epic (7/02) ; Medtronic Marquis VR (12/02) ; Biotronik Belos DR/VR (12/02).
• 2003 : SJ Epic+ (4/03); Medtronic Maximo DR/VR (10/03); SJ Atlas + (10/03)
• 2004: Biotronik Lexos VR/DR/A+ (2/04); Medtronic Intrinsic (8/04).
• 2005: Medtronic Entrust các loại (6/05), Biotronik Lumos VR/DR (9/05), Biotronik Kronos LV-T.
• 2006: SJ Epic II/II+ VR/DR (3/06), Medtronic Virtuoso VR/DR, Concerto (CRT_D) (5/06), SJ Atlas II/II+ VR/DR (7/06),  Biotronik  Lumax 300/340 HF-T (CRT-D) (11/06)
• 2007: Biotronik Lumax 300 VR-T/ DR-T, 340 VR-T/DR-T (2/07), SJ Current VR/DR, Promote (CRT-D) (5/07), Biotronik  Lumax 340 VR-T XL (9/07), SJ Promote RF (CRT-D) (9/07)
• 2008: Biotronik Lumax 540 VR-T/DR-T (5/09), Lumax 540 HF-T (6/09), Medtronic Secura VR/DR, Maximo II VR/DR, Consulta (CRT-D) (9/08)
• 2009: SJ Promote + (CRT-D) (2/09)
  

Các bệnh viện cấy máy phá rung  ở Việt Nam

Trở lại Mục Lục

Các bác sĩ tim mạch ở

• Hà Nội: Viện Tim Mạch Quốc Gia (Bạch Mai), BV 108
• TP Hồ Chí Minh: B.V. Đại Học Y Dược, B.V. Nhân Dân 115, Viện Tim TPHCM, B.V. Tim Mạch Tâm Đức, BV  Pháp-Việt
• Huế: B.V. T.W. Huế, B.V. Trường Đ.H. Y Dược Huế

đều có thể cấy máy phá rung.

Tranh vui